Bebeklerde Ek Gıdaya Geçiş

Bebeklerde Ek Gıdaya Geçiş

ek gıda

Annelerimiz sebebini anlamadığım bir şekilde bir an önce ek gıdalara geçmek için sabırsızlanıyorlar. Geçtiğimiz aylarda bir gazetede rastladığım şu istatistikleri sizlerle paylaşmak istiyorum:

Türkiye’de annelerin %43’ü ek besinlere erken geçiyor?
Annelerin %47’si anne sütünü erken kesiyor?
Annelerin %68’i kurabiye veya ekmek ile bebeklerin midesini dolduruyor?
Bebeklerin %64’ü inek sütü içiyor?
Yetişkin yemeklerine erken başlanıyor: 3. aydan itibaren…
Ben bu tabloyu çok vahim buluyorum. Hal böyleyken doktorların bebeklere vitamin ve mineral takviyesi önermelerine kızamıyorum. Oysa bebekleri sağlıklı beslemek bu kadar zor olmamalı. En sık aldığım sorulardan biri: ¨Bebeğim şu kadar aylık oldu, artık ek gıda verebilir miyim?¨ Cevabım her zaman aynı: HAYIR! 6. Aydan önce ek gıdalara geçilmemesinin tavsiye edilmesinin ardında çok geçerli nedenler var. (4-6 değil, 6. Ay). Evet bazı bebekler hazır olduklarının sinyallerini 4. aydan itibaren verebilirler ama bu vücutlarının da hazır olduğu anlamına gelmez. 6. aydan önce bebeklere anne sütü (ya da yokluğunda formül mama) dışında yiyecekler verilmesi anlamlı değildir. Bebek bu gıdaların besin değerlerini tamamen alıp işleyebilecek kadar gelişmiş değildir henüz. Bilhassa protein ve yağları bir yetişkin gibi sindirmeye hazır değildir. Buna ek olarak, kafi miktarda kalori almasını sağlayacak kadar ek besin vermeniz de mümkün değildir. O yüzden 6. Aydan önce bebeğe yarardan çok zarar verebilecek yiyecek/içecekler vermemek gerekir. Bu zarar kabızlıktan tutun da uyku problemine, hazımsızlığa kadar her şey olabilir.

Bütün bunların yanında 6. Aydan önce ek gıdaya başlamamak için bir başka neden de demir eksikliğinden kaynaklanan anemiyi engellemektir. 6. Aydan önce bebeğe sunulan ek gıdalar demir emilimini zorlaştırır. Bu konuda daha fazla okumak isterseniz araştırmacıların ilk 7 ay sadece ve sadece anne sütü almanın bebeklerde demir eksikliği kaynaklı anemi riskini azalttığı sonucuna ulaştığı Neonatal prevention of iron deficiency başlıklı çalışmaya göz atabilirsiniz.

Normal zamanda, normal kiloda ve normal anneden dünyaya gelen ve sadece anne sütü alan bebeklerin demir eksikliği gibi bir sorunu olmaz. Sağlık Bakanlığı’nın her bebeğe (ihtiyacı olup olmadığına bakılmaksızın) demir takviyesi kampanyasını ben desteklemiyorum. Bu konuya ayrıntılarıyla şu yazımda değiniyorum. Ancak burada demiri D vitamini ile karıştırmamanız konusunda sizi uyarmak isterim. Demir mineraldir, D vitamindir. Bebek D vitaminini anne sütünden kafi miktarda alamaz. En sağlıklı D vitamini kaynağı güneş ışığıdır. Fakat yenidoğanlar direkt olarak güneş ışığına maruz bırakılmamalıdırlar. O yüzden damla ile desteklemekte yarar vardır.

Bebeklerin ilk 6 ay sadece ve sadece anne sütüyle beslenmesi gerektiğini savunan kurumlar şunlar:

Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
UNICEF
Amerikan Pediatri Akademisi (AAP)
Amerikan Aile Hekimleri Akademisi
Avustralya Ulusal Sağlık Araştırma Konseyi
Kanada Sağlık Departmanı
Bazı durumlarda (mesela ailede alerji söz konusuysa) doktorlar ek gıdaya başlamayı 12. Aya erteleyebilir. Her zaman söylediğim ve inandığım şudur: 1 yaşına kadar bebeğin ana besin maddesi anne sütüdür. 6. Aydan sonra verilecek her şey sadece tattırmak amacıyla verilmelidir, bebeği beslemek için değil. Önce emzirilmeli, boş kalan yerler de ek gıdayla doldurulmalı. 1 yaşından sonra dengeler değişebilir. Bu yaştan sonra ¨devam sütü¨denen hazır mamaların verilmesini de çok onaylamadığımı belirtmek zorundayım. Çünkü bebek evde pişen herşeyi yiyebilecek durumdadır artık. Bunların yanında süt (tercihan keçi sütü) ürünleri vermek kafi olacaktır. Dengeli ve düzenli beslendiği müddetçe bebeğin devam sütüne 1 yaşından sonra artık ihtiyacı yoktur. Neden keçi sütü tavsiye ettiğimi şu yazımda anlatıyorum. Keçi sütünün UHT olmamasına özen göstermenizi tavsiye ederim.

Bebeğinizin ek gıdalara hazır olup olmadığını verdiği sinyallerden anlayabilirsiniz. Mesela kafasını dik tutabiliyorsa, kaşığı ağzına doğru uzattığınızda ilgileniyorsa, sizleri yerken izlediğinde taklit ediyorsa, mamayı sunduğunuzda yutmak için gayret gösteriyorsa hazır diyebilirsiniz. Ancak mamayı ne yapacağını kestiremeyip tükürüyorsa birkaç gün bekleyip tekrar denemenizi öneririm. mamayı sürekli tüküren bebek zorlanırsa ek gıdaya başlama ve devam ettirme girişiminiz başarısız olur. O yüzden bu kötü tecrübeyi unutmasına fırsat verip baştan başlayabilmek için birkaç gün beklemelisiniz.

Ek gıdaya başlandığında bazı doktorların tasvip etmediğim 3 adet önerisi var:

BENZER MAKALELER