çocuklarda kelime gelişimi



Büyüme döllenme ile başlayıp, ergenliğin sonuna kadar devam eden bir süreçtir. Büyüme kapasitesi genetik olarak belirlenmiş olsa da başlıca beslenme olmak üzere pek çok faktör büyümeyi etkiler. Amerikan Hastanesi’nden Pediatrik Endokrinolog Dr. Nihal Memioğlu çocuklarda boy gelişimini anlatıyor.

Büyüme doğum öncesinden başlar

Doğum öncesi dönemde anne ve fötusun sağlığı ile annenin beslenmesi büyümeyi etkileyen en önemli faktörlerdir. Doğum sonrasındaki ilk iki yılda büyümede başlıca etken beslenmedir. İki yaşından sonra genetik boy kapasitesi ön plana çıkar. Daha sonraki yıllarda ergenliğin başlama yaşı ve ilerleme hızı da nihai boyda önemli bir paya sahiptir. Bir çocuğun genetik zeminine (ailenin boy kapasitesi) uygun büyümesi için, öncelikle büyümeyi etkileyecek kromozomal bir hastalığının olmaması, büyümeyi direkt olarak etkileyen tiroid ve büyüme hormonlarının normal düzeyde salgılanması gereklidir. Çocuğun herhangi bir kronik hastalığı yoksa, aynı zamanda da yeterli ve dengeli besleniyorsa genetik zeminine uygun büyümesi beklenir.

Büyüme eğrisi

Büyüme kontrolleri bebeklik döneminde sıktır, doktor büyüme eğrisi üzerinden değişimleri kolaylıkla fark ederek önlemleri alabilir. Oyun ve okul çocukluğu döneminde ise hasta oldukça doktora götürülen çocuğun büyüme kontrolleri aksayabilmektedir. Ancak okulda arkadaşlarından belirgin olarak kısa olan çocukların aileleri bu nedenle doktora başvurmaktadırlar. Büyüme eğrisinde önceki aralığa göre gerileyen veya genetiğinden beklenen aralıktan daha aşağıda olan çocuklar ileri incelemeye alınırlar. İncelemelerde çocuğun kronik bir hastalığı, başta tiroid olmak üzere hormon eksikliği ya da ergenlik ile ilgili bir sorunu olup olmadığı değerlendirilir.