anne-sutunun-faydalari-620x330Dünya üzerinde 12 milyon kişide görülen spastisite ülkemizde de sıklıkla görülüyor. Geç kalındığında tedavisi daha da zorlaşan spastisite konusunda Alman Hastanesi Beyin Cerrahisi Uzmanı Dr. Salih Bilgiç şöyle diyor: “Toplumdaki yaygın kanının aksine her spastik çocukta zeka geriliği olmaz. Ancak bazı vakalarda öğrenme güçlüğü, zeka geriliği, havale, görme ve işitme problemleri hastalığa eşlik edebilir.”

Spastisite nedir?
Spastisite beyin veya omurilik dokusunda oluşan hasara bağlı olarak kaslarda ortaya çıkan kıvam artışı, yani sertliktir. Bunun sonucunda hastanın hareket yetenekleri kısıtlanır, ağrılı spazmlar ortaya çıkar.

Bu hasar ne şekilde olmaktadır?
Kasların hareketlerini sağlayan elektriksel uyaranlar beynin motor sahasından kaynaklanır. Bu elektriksel uyarılar omurilik ve periferik(çevresel) sinirler yoluyla kaslara ulaşır. Spastisite, merkezi sinir sisteminin hasarının bir semptomudur.

Spastiseteye neden olan hastalıklar:
Spinal kord (Omurilik) hastalıkları (travmatik yaralanmalar, tümörler, kalıtsal hastalıklar)
• Serbral palsy
• Multiple skleroz
• Amyotrofik lateral skleroz
• Travmatik beyin hasarı, beyin tümörleri, beyin abseleri ve enfeksiyonları
• Beynin uzamış oksijensizliği
• Kanamaların veya pıhtıların neden olduğu felçler olarak sıralayabiliriz.

Spastik bir çocukta mutlaka zihinsel bir sorun birlikte görülür mü?
Toplumdaki yaygın kanının aksine her spastik çocukta zeka geriliği olmaz. Ancak bazı vakalarda öğrenme güçlüğü, zeka geriliği, havale, görme ve işitme problemleri hastalığa eşlik edebilir. Hiperaktif bir tutma refleksi bebeğin ellerinin iyice sıkılmış bir yumruk biçimini almasına yol açar. Bebek büyüdükçe kol ve bacakları daha spastik ve katı bir hal alır. Hastalık her iki kolu ve her iki bacağı da tutabilir. Bu durum varsa genellikle bir ölçüde zeka gecikmesi de söz konusu olmaktadır. Yaygın olarak konvülsiyonlar görülür. Hastalık tüm kol ve bacakları tutuyor, ancak kollar daha hafif bir derecede etkileniyorsa, bu durum dipleji (iki taraflı felç) olarak bilinir. Diplejili çocukların ellerini oldukça iyi kullandıkları da görülebilmektedir. Zeka düzeyleri genellikle normal ya da normale yakındır, fakat resim çizmeyi ve harf yazmayı öğrenmekte bazı güçlüklerle karşılaşabilirler. Beyin felci bulunan tüm çocukların üçte birinde spastik hemipleji (vücudun yalnızca bir tarafını tutan felç, yarım felç) söz konusudur. Spastik hemiplejili çocuklar genellikle alt-normal gruba giren bir zeka düzeyine sahip olmakla birlikte, bu durumdaki bazı çocuklar da orta ve hatta ortanın üstü zeka düzeylerine sahip olabilmektedir.

Ne sıklıkta görülmektedir?
Spastisitenin rastlanma sıklığı tam olarak bilinmemektedir. Ancak, Amerika Birleşik Devletlerinde yarım milyonun üstünde, dünyada ise 12 milyonun üzerinde hasta olduğu tahmin edilmektedir.