Hamileliğinizde vücudunuzda ne gibi değişikler olacak? Hamilelik boyunca bir kadının vücudu inanılmaz, mucize niteliğinde değişikliklere uğruyor. Rahim, solunum ve dolaşım sistemi… Hamileliğiniz boyunca vücudunuzda ne gibi değişikliklerin sizi beklediğini Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op.Dr. Tevfik Yoldemir anlatıyor.

Rahimdeki değişiklikler

Rahim normalde ağırlığı 70 mg, kavite dediğimiz iç boşluğu maksimum 10 ml olan bir organdır. Miadında bir gebede bu boşluk bebek ve eklerini barındırmak için ortalama 5 litre kapasiteye ulaşmaktadır. Ağırlığı ise 1100 gr'a ulaşmaktadır. Başlangıçta kibrit kutusunda az iri olan rahim 10. gebelik haftasında iri bir portakal büyüklüğüne ulaşır ve hala leğen kemiğinin içindedir, karın boşluğuna taşmamıştır. Bu döneme kadar büyüme küresel şekilde gelişir. 12. gebelik haftası ile birlikte rahim uzunlamasına, kavun şeklinde büyümeye başlar. Gebeliğin 20. haftasında rahmin üst sınırı göbek deliği hizasına ulaşır. Tüm bu rahim boyutundaki değişiklikler olurken rahmin yerinde durmasını sağlayan bağlar doğal olarak gerilir. Bu gerilme gebelerde sıklıkla kasık ağrısı yakınmalarına neden olur. Rahmin üst sınırı 36. gebelik haftasında iman tahtasının alt hududuna kadar yükselip, son ayda bebeğin başının aşağıya inmesi ile 4 parmak alt seviyeye geriler.

Gebelikte değişimler Gebelikte değişimler

Karın Ön Duvarı

İleri gebelik aylarında cildin gerilmesine bağlı karın ön duvarında ve memelerde kaşıntı ve pembemsi, gül kurusu veya gümüşi renkte çizgiler (çatlaklar) oluşur. Gebeliğin sonunda bu çizgiler bazı gebelerde kendiliğinden kaybolurken, bazılarında ise olduğu gibi kalır.

Gebelikte değişimler Gebelikte değişimler

Solunum Sistemi

Gebeliğin erken döneminde solunum sayısı dakikada %10 artar. Anne karnındaki bebeğin artan ihtiyaçlarını karşılamak için gebeliğin son aylarında annenin oksijen tüketimi %15-20 artmaktadır. Anne karın boşluğunda büyümüş olan rahmin ekstradan kapladığı alan anne solunumu üzerine olumsuz etki eder. Tüm bunları dengeleyebilmek için solunum sayısında ve göğüs kafesinin çevresinde 6 santimlik artış ile kalp ve damar sistemindeki oluşan değişikliler devreye girer.

Gebelikte değişimler Gebelikte değişimler

Dolaşım Sistemi

Gebelikte gelişmekte olan bebeğin ihtiyaçlarını karşılayabilmek için kalp hızı (10-15 atım/dakika) ve dakikalık atım hacmi artar. Yani kalp daha fazla kan pompalamaktadır. Bunun yanında oksijen taşımakla görevli alyuvar sayısında ve kan hacminde artış görülür. Kan hacmindeki artış 24-36 gebelik haftalarına kadar devam eder. Artan kan hacmi ortalama 1200-2500 ml kadardır ve bunun ortalama 800 ml' si rahim ve bebeğin eşinde (plasenta) dolaşan kandır. Gebeliğin salgıladığı hormonların etkisi ile damar cidarındaki düz kaslarda gevşeme görülür ve buna bağlı olarak 2. trimester de gebelerin kan basıncı düşme eğilimindedir. Gebelik süresince artan kan hacmi bebeğin ihtiyaçlarını karşılarken, doğum esnasında oluşacak kanamayı karşılamak için kullanılır (doğumda normal kabul edilen kanama miktarları: vajinal doğum esnasında 500-700 ml, sezaryen ile doğum sırasında 800-1000ml’dir). Dolaşım sistemindeki değişikliklere paralel cilt ve mukozaların kanlanmaları artar. Özellikle gebelik süresince vajina duvarında ve perinede (genital bölge) artan kanlanma ve su tutulumu ile bu bölgedeki bağ dokuları ile kaslarda gevşeme ve yumuşamaya neden olur. Bu da doğum hazırlıklarının bir parçasıdır.

Gebelikte değişimler Gebelikte değişimler

Sindirim Sistemi

Gebelikte ağız salyasında artış gözlenir. Büyüyen rahmin itmesi ile mide ve bağırsaklar yer değiştirirler. Mesela apandisit ileri gebelik haftalarında klasik yerini terk etmiş, sağ tarafta göbek hizasının üstünde bir yerde bulunur. Gebeliğe bağlı artan hormonların etkisi ile mide ve barsak içeriğinin boşalma süresi uzamıştır. Bu da bağırsaklardan daha fazla su emilmesine yol açıp, kabızlığa neden olmaktadır. Kabızlıktan korunmak için gebelik süresince anne adayları normalden fazla miktarda su içmeyi alışkanlık haline getirmelidirler. Rahmin mide üzerine basısı ve hormonların etkisi ile mide yutak arasında bir bariyer teşkil eden düz kasların gevşemesi ile mide içeriğinin yutağa geri kaçması sıklıkla görülür. Bu da ağza acı su gelmesi ve iman tahtası (sternum) arkasında yanma şikayetlerine neden olur.

Gebelikte değişimler Gebelikte değişimler

Karaciğer Ve Safra Kesesi

Gebelik bazı hayvanlarda hamilelik sırasında karaciğer büyümesine neden olsa da, insanlarda karaciğerde hücre değişikliğine ya da büyümeye neden olmaz. Fakat karaciğer fonksiyon testlerinde kabul edilebilir seviyede değişiklikler yapabilir. Safra kesesinde durum farklıdır. Safra kesesi duvarında bulunan düz beyaz kaslar gebelik hormonu etkisi ile daha yavaş çalışırlar ve bu da safra kesesinde daha fazla safra birikmesine ve daha geç boşalmasına neden olur.

Gebelikte değişimler Gebelikte değişimler

Mesane

Gebelik haftası ilerledikçe büyüyen rahim idrar kesesi üzerine yaptığı bası ile gebelerde sık idrara gitme şikayetine yol açar.

Gebelikte değişimler Gebelikte değişimler