Gebelik sırasında annede oluşan enfeksiyonlar fetüsü etkileyebilir.Bu enfeksiyon ajanları fetüsün ölümü, fetüste doğumsal anormallikler, organ hasarı veya düşüklere yol açabilir.Gebelerin %10 ‘u bu enfeksiyonlardan etkilenirken, fetal hasar da sadece %2 vakada gelişir. Anne karnında bebeği enfeksiyonlardan koruyan en önemli faktör, anneden bebeğe kan yoluyla geçen immünoglobin olarak adlandırılan bağışıklık öğeleridir. Fetüs gebeliklerin ilk 3 ayında tamamen savunmasızdır, anneden geçecek pasif bağışıklıktan yararlanamaz. Bundan dolayı erken dönemde oluşan enfeksiyon daha çok fetüsün ölümüne ya da ağır anormalliklerine neden olur.

Toksoplazmozis Toksoplazmozis

Gebelik sırasında oluşan enfeksiyonlar içinde en iyi bilinenlerden biri toksoplazmozistir.Toksoplazma etkeni bir protozoadır. Bu etken kedilerin olduğu heryerde olabilir. Kedi dışkısı ile atılan parazit toprağa karışır, yaklaşık bir sene kadar enfektif özelliğini sürdürür. İnsanlarda hastalık kedi dışkısı içeren toprağa bulaşmış yiyeceklerden veya canlı kist içeren iyi pişmemiş etlerden geçer. Anne gebelikten önce hayatının herhangi bir döneminde hastalığı geçirmişse fetüs koruma altındadır. Fetüsün toksoplazmalı olarak doğması , annenin ilk kez gebeliğinde bu hastalığı geçirmesine bağlı olarak ve ancak 1000-10000 de 1 oranında görülür. Annenin vücut direnci güçlü ise hastalığı hafif olarak geçirir.

Toksoplazmozis Toksoplazmozis

Eğer anne adayı ilk üç ayda hastalığa yakalanırsa fetüsün enfekte olma riski % 15 , ikinci üç ayda %25, son üç ayda ise %60 civarındadır. Ancak ilk üç ayda geçirilen enfeksiyon fetüs üzerinde en tahrip edici etkiyi bırakacak dönemdir. Bu dönemde düşük, ağır nörolojik harabiyet, hasar oluşur.Enfekte olarak doğan bebeklerde görme bozukluğu, sara nöbetleri, sağırlık, spastisite, bazen de zeka geriliği ortaya çıkabilir. Gebe ilk muayeneye geldiğinde evcil hayvan besleme öyküsü, çiğ et yeme alışkanlığı, sebze ve meyveleri yıkama alışkanlığı, toprak ve bahçe ile ilgisi sorgulanmalıdır.Gebede enfeksiyonla ilgili şüphe varsa anneden alınan kan örneğinde toksoplazma taraması yapılır. Annede kan örneğinde IgG ve IgM negatif ise anne adayı mikropla hiç karşılaşmamış, risk altındadır.

Toksoplazmozis Toksoplazmozis

Sadece IgG pozitif ise anne bir yıldan fazla bir zaman önce hastalığı geçirmiştir, fetüs için kaygı duyulmaz. Eğer hem IgG ,hem de IgM pozitif ise anne enfeksiyonu akut olarak geçirmektedir,emin olmak için ileri testler yapılmalıdır. Fetüste hastalık şüphesi varsa , fetüsden kordosentez yöntemi ile kan alınarak inceleme yapılır.Yapılan ultrasonografide etkilenen bebekte kafa içinde kireçlenme, kafa boşluklarında genişleme, fetüste ileri derecede şişme görülebilir.

Toksoplazmozis Toksoplazmozis

Tedavi: Annede gebeliğin ikinci veya üçüncü yarısında akut enfeksiyon saptanırsa veya şüphe duyulursa spiramisin olarak adlandırılan ilaç başlanır. İlk üç ayda oluşan enfeksiyonda ise gebelik sonlandırılmalıdır. Önlem olarak anneye hijyen kurallarına çok dikkat etmesi, çiğ et yememesi, evcil hayvanlarla temas ettiği yerlerin temizliğine dikkat etmesi önerilmelidir. Daha önce anne adayı bu hastalıkla hiç karşılaşmamışsa eve yeni kedi alınmaması önerilmelidir.

Toksoplazmozis Toksoplazmozis