Hangi yaşta ne tarz korkular yaşanır?

Bebeğin ilk bir yılında onu korkutan şeyler ani hareketler ve yüksek sesler olabilir. Özellikle 6-8. aydan itibaren başlayan yabancı korkusu, bakım veren kişiden ayrılmaya ilişkin korkular gelişim sürecinin bir parçasıdır ve normaldir. 2 yaşla birlikte zihinsel gelişimin artması, hayal gücünün genişlemesiyle korkular da çeşitlenmeye başlar. Bu yüzden 2-3 yaş aralığında geceleri korkulu rüya görüp ağlayarak uyanma durumu çocuklarda çok sık yaşanır. Genel olarak 2-5 yaşları arasında en sık rastlanan korkular arasında hırsız, hayalî yaratıklar, köpek, karanlık, motor gürültüsü, şimşek, anî ses ve yalnız kalma sayılabilir.

Çocuk ve korku Çocuk ve korku

Bazen ebeveynler de çocuğun korkusunu besleyebilirler

Her ne kadar korkular normal gelişim sürecinin bir parçası olsa da korku yaşayan çocuğun korkusunu sürdürmesinde veya rahatlayarak azaltmasında ebeveynin verdiği tepki, genel anne baba tutumları önemli bir yer tutar. Örneğin, tehdit ederek çocuğu yönlendirmeye çalışmak ebeveynin yarattığı ve sürdürdüğü bir korku biçimidir. “Baban geldiği zaman yaptıklarını anlatacağım!” ya da, “Bir daha aynı şeyi yaparsan seni doktora götürüp iğne yaptıracağım!” şeklindeki ilkel tehditler, yıllar boyu sürebilecek birtakım korkuların yerleşmesine neden olabilir. Ya da çocuğun korkusunu küçümseyerek, alay konusu yaparak geçiştirmek korkuyu azaltmadığı gibi ona kendini yalnız ve anlaşılmamış hissettirebilir. Korkuları önemsememek kadar aşırı önemsemek de çocuğun korkusunu artırabilir. Bu durum endişeli ve korumacı ebeveynlerde çok sık karşımıza çıkar. Örneğin okula başlayan her çocuk bu yeni tecrübeyle ilgili bir miktar endişe yaşar bunun üstüne bir de ‘aman orada dikkatli ol, büyük çocukların sana vurmasına izin verme, bir şey olursa mutlaka öğretmenine söyle’ gibi kaygılı uyarılara maruz kalan çocuğun korkusu artar.

Çocuk ve korku Çocuk ve korku

Çocuğun korkusuyla baş etmede rolümüz ne olmalı?

• Empatiyle yaklaşalım; Çocuk korkuyla geldiğinde öncelikle onu dinlemeye ve anlamaya çalışmak çok önemlidir. Karanlıktan korkuyorum diyen bir çocuğu ele alalım. Karanlığın bize çağrıştırdıklarıyla ondaki ifadesi farklı olabilir. Soracağımız soru, tam olarak karanlığın nesinden korktuğudur? Etrafındakileri görememekten mi? karanlıkta ortaya çıktığını düşündüğü canavarlardan mı? Odasındaki figürlerin karanlıkta aldığı farklı şekillerden mi? çocuğun korkusunu aşmasına yardımcı olabilmek için öncelikle ‘tam olarak’ ne yaşadığını anlamalıyız.

Çocuk ve korku

• Çözüm getirirken çocuğu da sürece dâhil edelim;

Çocuk bir korkuyla geldiğinde ona destek olmamız çok önemli. Ama burada dikkat etmemiz gereken bir nokta var; destek olacağız derken korkuyu sahiplenip, kendi başımıza çözmeye çalışıp çocuğu güçsüz bırakmamalıyız. Unutmayın; bu korku çocuğun problemi, siz de ona bu olumsuz duyguyu aşmasında yardımcı olan kişisiniz. Örneğin, karanlıktan korkan bir çocuğa, “Korkacak bir şey yok” demek ya da her karanlık olduğunda yanınızdan ayırmamak yerine uzanabileceği yükseklikte açıp kapayabileceği düşük vatlı bir elektrik lambası koymak ya da geceleri korktuğunda kullanması için bir el feneri vermek çocuğun problemini çözme motivasyonunu artırır. Yine çocukla karanlıkta çeşitli oyunlar düzenlemek de bu konuda yararlı bir yöntemdir. Korktuğu şey canavarlarsa şayet, hayalindeki canavarın resmini çizdirmek, yerine göre o canavarı karalayarak ya da kâğıdı yırtarak yok etmek veya çizilen canavarı komikleştirecek ve çocuğunuzun sempatik bulmasına yardımcı olacak öğeler eklemek de yararlı uygulamalardandır.

Çocuk ve korku Çocuk ve korku

• Zaman verelim;

Çocuklar bir korku yaşadıkları zaman bunun bir müddet devam etmesi olağandır. Korku duygusunun konuşulabilir olması, benzer durumları yaşayan örnekler dinlemesi, korkusuyla baş etmesi için bir takım yöntemler geliştirilmesi çocuğun yavaş yavaş bu olumsuzluğu üstünden atmasını sağlar. Burada acele etmemek ve çocuğa zaman tanımak da önemli bir destektir.

Çocuk ve korku Çocuk ve korku