En fazla göz kırpma tiki bilinse de tiklerin çok çeşitli olduğunu ve mutlaka tedavi edilmesi gerektiğini belirten Psikiyatrist Prof. Dr. Bengi Semerci, tiklerin çeşitleri ve tedavisi hakkında önemli bilgiler aktardı.

Tikler motor ya da vokal kasların istemsiz kasılmaları sonucu ortaya çıkan; ani, aralıklı, tekrarlayıcı, ritmik olmayan istemsiz hareketlerdir. Motor tikler; göz kırpma, baş sallama, omuz silkme gibi basit hareketler olabildiği gibi birçok istemsiz hareketin aynı anda ortaya çıktığı kompleks tiklerde olabilir.

Tiklere karşı yapılan uyarılar artmasına neden olabilir

Vokal tiklerde benzer şekilde; basit boğaz temizleme sesinden karmaşık sesler çıkarmaya, çeşitli konuşma bozukluklarından koprolaliye (küfür etme) kadar değişkenlik gösterebilir. Her ikisinin birlikte olduğu ve azalıp çoğalmalar gösteren duruma ise ‘tourette bozukluğu’ adı verilir. Gelip geçici tiklerin oluşmasında daha çok çevresel etkenler ve stres suçlanırken, kronik motor tik ve ‘tourtte sendromun’nun etyolojisinde genetik, nörobiyolojik-nörokimyasal ve çevresel faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir.

Tikler daha çok stres yaratan çeşitli durumlardan sonra açığa çıkabilir. Ayrıca aile ve çevre tarafından tikler için yapılan uyarılar ve cezalandırmalar tiklerde artışa neden olabilmektedir.

Genel toplumda görülme sıklığı %1-2’dir. Genellikle erkek çocuklarında daha fazla görülüp erkek/kız oranı 2/1’dir. Tik bozuklukları her yaşta görülebilmekle beraber, 7-11 yaşları arasında başlama sıktır.

Nasıl tedavi edilir?

Tik bozukluklarının gidişi genellikle iyidir. Erişkin döneme geçilirken kaybolur ya da şiddetleri azalır. Birlikte gelişimsel bir bozukluğun veya kronik fiziksel hastalığın bulunması, yetersiz aile desteği, gidişi olumsuz etkilemektedir. Tik bozukluklarının tedavisi destekleyici girişimler ve ilaç tedavisi olarak iki bölümde değerlendirilebilir.