Çocuklarımızın dış dünyayla sağlıklı iletişim kurabilmesi ve kendilerini ait hissedebilecekleri bir sosyal çevre edinebilmeleri için bebeklik döneminden başlayarak dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Pedagog Serap Melek Kılıç, dikkat edilmesi gereken bu noktaları anlattı.

Önde gelen psiko-sosyal gelişim kuramcılarından Erik Erikson’un bu dönemin özelliklerini konu aldığı ‘Psikososyal Gelişim Kuramı’nda da bahsettiği kritik 8 evrenin ilk 4’ünü içeren ergenlik ve öncesinde psikososyal gelişim basamaklarından bahsederek sizlere ışık tutmak isterim.

Doğumla başlayan ve 1-1,5 yaşın tamamlanmasına kadar devam eden anne-bebek arasında güvenli bağın kurulması sürecinde annenin, bebeğe karşı koşulsuz sevgi ile yaklaşması, beslenme, temizlik, güvende olma ve fizyolojik temel ihtiyaçların karşılanması konusunda gereken özeni zamanlı bir biçimde göstermesi ile çocukla arasında ‘güvenli bağ’ dediğimiz ilişki oluşur. Bu evrede anne çocuğun gereksinimlerini sevgi temelli yeterince karşılayamaz ise çocukta anneye karşı oluşan ve zamanla dış dünyaya genelleyeceği bir güvensizlik hali ortaya çıkar.

2-4 yaş arası

İlerleyen süreçte 2-4 yaş arası başlayan ve çocuğun fiziki yeterlilikleri sağlaması ile yani;

  • Yürümeye başlama
  • Konuşma
  • Kendi kendine bir şeyler yiyebilme

El, kol ve bacak kaslarını rahatça kullanma evresinde kendine özgü davranışlar sergileme ve dış dünyayı keşfetme yolculuğuna çıkan çocuğun, çevresini keşfederken yaptığı irili ufaklı hatalara ve kendisi veya çevreye verdiği zararlara karşı anne-babanın sakin ve pozitif yönde tepkiler vermesi ile ‘özerklik’ elde eden çocuk, aşırı tepkiler, kısıtlamalar, ağır cezalandırmalarla karşılaştığında ise ‘Kuşkulu ve Utangaç’ bir yapıya bürünecek ve dış dünyaya karşı içe dönük olma eğilimi gösterecektir.