bebeklerde kitap okuma



Günümüzde 3-6 yaş çocuklarına okumanın ne zaman ve nasıl öğretileceği, anne ve babaların ve anaokulu öğretmenlerinin zihnini kurcalayan bir konudur. Bu konu ele alınırken çocuğa okuma yazma becerilerini kazandırmak amaçlanmakta, ona her şeyden önce okuma zevkini aşılamak gerektiği göz ardı edilmektedir. Oysa okul öncesi dönemde amaç çocuğa okuma yazma tekniklerini kazandırmak olmamalı, okuma keyfini tattırmak, okuma zevkini aşılamak olmalıdır. Son yıllarda bazı yetişkinlerin okuma konusundaki görüş ve uygulamaları, minik öğrencilerin okuma ve öğrenme arzularını yok etmekte, onları okuldan soğutmaktadır. Örneğin “çocuğum ne pahasına olursa olsun ilkokula başlamadan okumasını öğrenmeli” diyerek hece kitabını elinden düşürmeyen bir anne, “bütün öğrencilerim 24 Kasım Öğretmenler gününe kadar okumayı sökmüş olmalı” diye düşünen bir 1. sınıf öğretmeni, çocuğa okumayı nasıl sevdirebilir? Harfleri yazamadığı veya seslendiremediği için çocuğunu azarlayan bir baba, tahtadakileri defterine yanlış veya eksik çeken öğrencisini cezalandıran bir öğretmen, okuma zevkini nasıl aşılayabilir? Sözü geçenler, bu tutum ve davranışlarıyla çocuğa başarısızlık ve güvensizlik duygularını yaşatmakta, ondaki öğrenme hevesini köreltmekte ,öğrencide okumaya, öğrenmeye ve okula karşı küskünlük ve kırıklık yaratmaktadır.

Öğrencilere sayfalar dolusu çizgi çizdirmeden, cümle kalıpları ezberletmeden, hece tablosunu öğretmeden önce, okuma tekniğinin ne olduğu, okuma bilmenin insanlara neler kazandırdığı öğretilmeli, harf, ses, hece, cümle gibi kavramlar açıklanmalı, sınıfta gazete, ansiklopedi okunarak okumanın nedenli yararlı ve keyifli bir süreç olduğu somut olarak gösterilmelidir. “Okumasını öğrenmek” çocuklar için amaç olmamalıdır. Okuma; merak edilen konuyu öğrenmek, bilinmeyen bir konu hakkında bilgi edinmek, boş zamanını değerlendirmek, can sıkıntısını gidermek, eğlenmek, bilgilenmek, keyif almak için bir araç olmalıdır. Bu nedenle de kitap, mecmua, dergi, resimli ansiklopedi, boyama kitabı türünden basılı malzeme küçük yaştan itibaren çocuğun oyuncakları ve oyun araçları arasında yer almalıdır. Islanmayan, yırtılmayan ve parçalanmayan plastik ve bez kitapçıklar çok erkenden bebeğin parkında, yatağında ve banyosunda yerini bulmalı, kalın kâğıt ve karton kitaplarla, resimli az yazılı kitaplar önce oyuncak sepetinde, daha sonra da kitap rafında çocuğun kullanımına sunulmalıdır. Küçük yaştan itibaren anne, baba, abla ve ağabeyler, mini mini yavrulara oyun malzemesi sundukları gibi, oynamak için yer ve zaman ayırdıkları gibi, renkli kitap ve resimli dergiler almalı, boş zamanlarında hikâye ve masal okumalı, okunanları konuşmak için zaman ayırmalı, kitaplardaki resimleri isimlendirtme yoluyla kavram kazandırmalı, soru-cevap ve bak-anlat yöntemiyle dil becerilerini geliştirme fırsatı vermeli, eşleştir, eksikleri bul, eksikleri tamamla, eşini bul, farklı olanı bul, çiz… yöntemleriyle dikkat, bellek, el becerisi, mantık, muhakeme yeteneklerini kazanma olanağı tanımalıdır, hatta onlarla birlikte resimli ve çizgili kitaplar üretilmelidir.