çalmak



Okul öncesi dönem çocuğu, genellikle bir merak sonucu olarak beğendiği birtakım objeleri evine götürmek ister. Bu davranışı yaparken başlangıçta bir kastı olmayan çocuk, ebeveyninin tepkilerinden sonra bu davranışını öğrenilmiş davranışa dönüştürür. Bu noktada çocuk ya karşı tarafı mahrum bırakmak için veya elde etme arzusu için çalma eğiliminde bulunur. Sebep ne olursa olsun, davranışı söndüren de, alevlendiren de ebeveynin tepkisidir. Özellikle okul öncesi dönem çocuğu için çalma davranışında kasıt yoktur.

Çocuk yaşadığı ortamdaki mutluluğun devamını sağlamak için ortamdan bir eşyayı evine götürmek isteyebileceği gibi sadece bir merak duygusuyla da hareket etmiş olabilir. Bu sebeple ebeveynin paniğe kapılıp çocuğa hırsızlık yaptığını söylemesi, çalma olayını çocuğa öğretir. Çocuk bu şekilde dikkat çektiğini fark ederse veya bu şekilde istediği her ne ise hemen elde edebildiğini düşünürse, ebeveynin öğretisi ile çalına davranışını ciddi manada başlattığı gibi çocuğu vazgeçirmek de oldukça zor olur. Okul öncesi dönemde görülen eşya aşırma olayları karşısında ebeveyn neler yapabilir? Çocuğun ihtiyaçları zamanında giderilmelidir.

  • Çocuklara 3 yaşından itibaren mülkiyet duygusu kazandırılmalıdır. Onlara ait eşyalar, izni olmaksızın başkalarına verilmemeli ve çocuğa ait mülkiyete saygı duyulmalıdır.
  • Çocukta kendisine ait olmayan bir obje görüldüğü zaman paniğe kapılınmamalı ve çocuk direkt suçlanmamalıdır. “Galiba yanlışlıkla sende kalmış” gibi tepkiler ile kendisine yaklaşılmalıdır.
  • Hırsızlık yakıştırmasında asla bulunulmamalıdır.
  • Sükunet ile eşya sahibinin durumunu düşünmesi, empati kurması sağlanmalıdır.
  • Ebeveyn, sorunun olmadığı ve çocukla güzel bir diyaloğun yaşandığı esnada, çalma davranışının sakıncalarını, direk atıflarda bulunmaksızın, hikayeler ile çocuğa anlatmalıdır.