çocuk ve akran ilişkileri

6-7 yaş çocuklarında akran şiddetin sebebi nedir


Dört yaş çocuklarının, akranlarıyla ilgili algıları 3 yaştan daha karmaşıktır. Saldırgan davranış, çocuklar arasında daha büyük ve olumsuz tepkilere yol açabilmektedir. Sosyal tercihte 3 yaşa göre saldırganlık, 4-5 yaştan itibaren şekillen­meye başlamaktadır. Olumlu davranışlar, popülerlikle, olumsuz davranışlar ise akran reddi ile ilişkilidir. Popüler çocukların popüler olma­yanlara göre daha çok arkadaşı vardır. Akranları tarafından reddedilen çocuklar, kendilerini yalnız hissetmektedirler ve akranlarıyla olumlu ilişkiler geliştirme fırsatlarından uzaklaş­maktadırlar. Okul öncesi dönemde yaşın ilerlemesiyle birlikte akran gruplarındaki çocuk sayısında ve akranlarla geçirilen sürede artış görülmektedir. Daha çok çocuğun oluşturduğu gruplarda oynanan oyunlar, çeşitlilik göstermekte ve süreleri artmaktadır. Ayrıca işbirliği gibi sosyal beceriler de bu dö­nemde gelişmeye başlamaktadır. Beş altı yaştan itibaren yakın akran ilişkilerinin ve gerçek arkadaşlıkların örnekleri görülmektedir. Beş yaştan sonra çocukların anlaşmazlıklarını çözmek için sosyal davranışlar ve sözel tartışma gibi farklı stratejiler de geliştirmeye başladık­ları belirtilmektedir. Beş yaşında diğer çocuklarla birlikte olma, iyi ilişkiler kurma isteğinin hakim olduğu dönemin ardından 6-7 yaş ara­lığında çocukların paylaşma, dostluk ve sempati gibi davra­nışlar sergilemelerinin yanı sıra rekabet, kavga ve çatışmalar içine girdikleri gözlemlenebilmektedir. İlk. üç yıldan farklı olarak dört- altı yaş arasında sosyal gelişimde sağlanan ilerlemeler, akran ilişkilerine, uzun süreli ve kalabalık gruplarla oynanan oyunlar şeklinde yansımak­tadır. Bu özelliklerin yanı sıra akran ilişkilerinde anlaşmaz­lıkları çözme, strateji oluşturma gibi yaklaşımlar, akranların çocukların sosyal hayatlarında önemli bir yere gelmeye baş­ladıklarını göstermektedir. Okul öncesi dönemde yaşlara göre akran ilişkilerinin geli­şimi incelendiğinde yaş ilerledikçe çocuklarda akran ilişkile­rinin yapısının geliştiği görülmektedir. Bu durumu oluşturan etmenler, akranlarla geçirilen zamanın artması, yaşın ilerle­mesi ve oyundur. Yaş ilerledikçe gelişim alanlarında sağlanan olgunlaşma, çocukların akran ilişkilerine sosyal davranışlar­daki artış olarak yansımaktadır. Akran ilişkilerinin başlaması ve gelişmesi için önemli bir zemin görevi olan oyun da çocukların yaşına bağlı olarak gelişmektedir. Oyun gruplarının sayısı, yaşla birlikte artmakta, tek başına oyundan grup ve işbirlikli oyunlara geçilmektedir. Akranlarla geçirilen zamandaki artış, olgunlaşma sonu­cunda ortaya çıkan sosyal davranışlar ve oyunlar bir bütün olarak okul öncesi dönemdeki akran ilişkilerinin zamanla ge­lişmesine ve karmaşık bir yapı haline gelmesine yol açmakta­dır. Okul öncesi dönem akran ilişkilerinin temellerinin atıldığı ve akran ilişkilerini etkileyecek temel yeterliklerin kazanıl­dığı bir dönem olarak önem taşımaktadır.