duygusal gelişim



İkincil duygular sadece bebeğinizin beyni onları tecrübe etme becerisini elde edebildiği zaman gelişmeye başlar. Yani bu gelişim süreci bu genç beynin ön korteksi olgunlaşıncaya kadar harekete geçmeyecektir. Beynimizin ön cephesinde bulunan korteks bize ne yapmamamız gerektiğini her zaman hatırlatır. Mesela bizi sinirlendiren insanları kızgınlığımıza yenik düşüp yumruklamamamız gerektiğini bize bu kısım söyler. Fakat çocukların beyninde bu korteks hala gelişmekte olduğundan onlardan bizler gibi davranış sergilemelerini bekleyemeyiz. Birinci bölümde gördüğümüz gibi tekrar tekrar tecrübe ettiğimiz şeyler beynimizdeki bağlantıların güçlenmesini sağlar. Bu duruma duygular açısından baktığımızda özellikle ilk yıllarda yaşanan olumlu tecrübeler ön korteksin gelişmesine ve bağlantılar kurmasına yardımcı olur.

Bu yüzden bebeğiniz çocukluk yıllarına adım atarken sevgiyle donatılmış ama aynı zamanda sınırlap belli bir ebeveyn ilgisine sahip olursa özbilinçlilikle ilgili olan duygularının gelişimi doğru gerçekleşir ve buna bağlı olarak da özdenetim duygusu giderek olgunlaşır. Bu şekilde bebeğiniz zamanla toplumun bir insandan beklediği davranışları göstermeyi öğrenir. Gelişme sürecindeki korteksin kimi kısımları duygusal gelişmeden sorumlu görünüyor. Mesela prefrontal korteksin bir parçası olan orbitofrontal taraf bebeğinizin bir çocuğa dönüşmeye başlamasından on ay sonra olgunlaşmaya başlar ama yine de işlevlerini bebeğiniz 18 aylık olup beyninin ön korteksi insanların yüzlerini ayırt etmekte uzmanlaşınca ya kadar yerine getirmez.

Demek istediğimiz, ilk başlarda bebeğiniz kendisini sadece siz orada olduğunuz için kontrol edecektir çünkü zaten siz ona neyin yapılıp neyin yapılmaması gerektiğini söylüyorsunuz. Ama sonraları bu istenmeyen davranışlar esnasında gösterdiğiniz yüz ifadeleri veya ikazlarınızın hatıraları bebeğinizin olumsuz davranışlarını engellemeye yeterli olur. Mesela onun kafasında oluşan resminiz bebeğinizin ikincil duyguları arasında olan utanma duygusunun tetiğini çekecek ve bu da davranışlarını düzenlemesinde belirleyici bir unsur olacaktır. Bu daha çok sizin onun bilinci işlevini görmeniz gibidir. Zaten bu yüzden, çocuğumuza karşı yaklaşımlarımız bu kadar önemlidir. Onlar bütün olumlu ve olumsuz davranışları çevrelerinden öğrenir.