çocuklarda hafıza



Anılarımızı geri getirmeye çalışırken zaman zaman hepimiz zorlanırız ve bunun için farklı stratejiler geliştiririz. Mesela bir kişinin ismini hatırlamaya çalışıyorsanız alfabedeki bütün harfleri sayıp herhangi birinin kafanızda bir şeyler canlandırıp canlandırmayacağını denemek bu stratejilerden biri olabilir. Bu aşamada yaptığınız şey büyük ihtimalle beyninizde ismin yanında bulunan sinapsları ateşlemeye çalışmaktır. Aslında en başta harcayacağınız biraz dikkatin ismin hafızanızda daha iyi depolanmasını sağlayacağını bilmekte yarar var. Eğer bir şeyler yapmak için odaya girip ne yapmak üzere geldiğinizi unuttuğunuz zamanlar yaşıyorsanız bunu hatırlamak için aklınızda olan şeyi yapmaya karar verdiğinizdeki ilk ana adım adım geri dönme işleminin bir şeyleri hatırlamak adına harika bir yol olduğunu keşfetmişsinizdir. Böylece tekrar banyoya döner, patlamış ampulü görür ve odaya yeni bir tane almak için gittiğinizi hatırlaya bilirsiniz. Bir telefon numarası hatırlamak istiyorsanız ve elinizde numarayı yazacak kağıt kaleminiz yoksa yazacak bir yer bulana kadar numarayı sürekli yüksek sesle tekrarlamaya çalışırsınız (prova).

Sayılar gibi bir dizi soyut sembolü hatırlamak için onları yüksek sesle tekrar etmek etkili bir stratejidir ve aslında bunu da daha önceki tecrübelerinizden öğrenmişsinizdir. Hatırlamayı kolaylaştırmak adına bir de bilgilerimizi gruplandırma işlemi yaparız. Mesela bir alışveriş listesini unutmamaya çalıştığımızda süpermarketten ekmek ve süt, postaneden pul ve zarf, veterinerden de köpeğin ilacını alacağım gibi cümleleri tekrar etmemiz normaldir. Buna bir şeyi iri parçalara ayırmak denir. Eğer bir telefon numarasını hatırlamak istiyorsanız alan kodunu bir kenara ayırıp geriye kalan numaraları da ikişer veya üçer olarak sıralamak da en iyi stratejiler arasındadır. Bazı insanlar kısaltmaların da kendilerine bu konuda oldukça yardım ettiğini söyler. Bir seri boyunca ilk harfleriyle yazılmış bir sürü kelime biliriz, mesela NATO ya da AIDS gibi.  Şaşırtıcı olarak birçok kelimenin bu parçalara ayırma işlemine  örnek gösterilebileceği ortaya atılmıştır. Çünkü her yeni kelime  insanlar tarafından genellikle daha önceden bir kalıp halinde  kullanılan bir şeyin yerine geçmesi için icat edilir. William H.  Calvin “Sözlük yüzyıllar boyunca devam eden parçalara ayırma işleminin özetidir” demiştir