Çocuklarda ahlaki gelişim sürecinin özellikleri nelerdir? 4-5 yaş arası çocuklarda ahlaki gelişim özellikleri nelerdir? Çocuklarda ahlak anlayışı


Ahlak gelişimi kişinin toplumsal değer yargılarını öğrenerek içinde bulunduğu çevreye uyumunu, fakat sonuç olarak kendi ilke ve değer yargılarını oluşturmasını amaçlar. Ahlak gelişimi toplumun adet, gelenek ve göreneklerinin içselleştirilmesi sürecidir. Toplum içinde nasıl davranılması gerektiğinin farkında olmaktır. Birlikte yaşadığımız insanlara karşı görev ve sorumluluklarımızı öğrenme ahlaki gelişimin bir parçasıdır.

Ahlak gelişiminin son hedefi evrensel ilkeler, doğru yanlış, hak ve adalet kavramları doğrultusunda kişinin kendi doğrularını ve ilkelerini geliştirmesidir. Ahlaki gelişim çocuğun insan ilişkileri alanındaki bilişsel gelişimini kapsar.

Kohlberg, ahlaksal düşüncenin gelişmesini Piaget’nin gelişimine dayandırmış ve en somut ve yüzeysel ahlak anlayışından en soyut ve derin ahlak anlayışına ulaşan 3 düzeyli bir tablo oluşturmuştur. Bu yazıda sadece birinci düzeyden bahsedilinecektir.

Birinci düzey (gelenek öncesi dönem) ahlaki gelişimin ilk iki evresini kapsar. Birinci evrede (ceza eğilimi; 4-5 yaş) çocuk için doğru ve yanlıştan daha önemli olan şey eylemlerin sonucudur. Çocuğun cezalandırılmasını engelleyen eylemler doğru olanlardır. Dünya çocuğun kendisinden ibarettir. Bu dönemde ceza ve itaat eğilimi ağır basar. Otoriteye uyma temel güdüdür. Bu dönem okul öncesi çocukların ahlaki gelişimini açıklamak için kullanılır. Bu evrede cezadan kaçınmak için kurallara itaat ederler. Davranış bütünüyle dışarıdan denetlenir. Dışarıdan gelen emirler, cezalar ve ödüller davranışın yönünü belirler. Gücü elinde tutan otoritenin her dediği doğrudur.