konuşmaya katılma



Bebekler 12 aylık olana kadar seslerin esas modellerini öğrenir ve yaklaşık üç aylık olduklarında ağızlarında geveleyerek çıkardıkları seslerle sesli harfleri prova etmiş olurlar. Sekiz ayı geçtikten sonra sessiz ve sesli harfleri birbirleri ardına dizerek (dadada gibi) sesleri kombine etmeyi öğrenirler. Bu sırada anne babalar bebeklerinin çıkardıkları sesleri kelimelere dönüştürerek veya gösterdikleri bu çabayı gülümsemeleriyle takdir ederek onlara konuşmaları için cesaret verirler. Ayrıca aileler beden dili sayesinde sözsüz iletişim kurmanın yollarını da bebeklerine aktarmış olurlar.

Yaklaşık 12 aylık olduklarında ağızdan ilk kelimeler çıkar (bunları kaçırmanız çok normaldir). Bu saatten sonra çıkaracakları sesler kültürel açıdan belirli özelliklere sahip sesler olur mesela İngilizce konuşan bir bebek bir şeyler mırıldandığında İngilizce konuşuyormuş gibi gelir.

18 aylık olana kadar bebekler kelimeleri tek başlarına mükemmel bir esneklikle kullanırlar. Bu aşamada öğrendikleri herhangi bir kelimeyi içgüdüsel bir zekayla diğer nesneler için de kullanabilirler. Mesela etrafındaki bütün erkekler için “baba” kelimesini uygun görebilir; bütün hayvanlar, insana benzemeyen hareket eden her şeye ya da sadece kahverengi orta boy nesneleri temsilen köpek kelimesini kullanabilirler. Ona hangisi daha anlamlı geliyorsa …

18 ayı geçtikten sonra kelime dağarcığına yeni şeyler eklenme hızı büyük bir ivme kazanır. Çocuklar işaret ederek her türlü şeyin ismini öğrenmeye çalışırlar. Buna “hızlı eşleştirme” denir çünkü 18 aylık bebeklerin yaklaşık sadece 20 kelimelik bir kelime hazneleri olur fakat bu sayı 21 aylık olduklarında 200’e çıkar ve bu sürede kazanılan kelimelerin anlamları çok uzun bir süre boyunca hatırlanır.

Kelime sayısı arttıkça çocuklar kelimeleri kalıplara dönüştürmeye başlar, bu daha çok iki kelimelik cümlelerden oluşan ve adına telgraf yöntemi denen bir konuşma tarzıdır. Çünkü cümleler daha çok bir telgraftaki kadar kısa ve basit olur. “Köpek gitti, ayakkabı çıktı” gibi. Bu telgraf konuşmasının doğru söz dizimine sahip olduğunu görmezden gelmeyin. Çocuklar kelimeleri tek olarak kullanarak isteklerini, fikirlerini ifade edebilirler. Buna göre sadece “teşekkürler” diyerek birine minnettar olduğumuzu anlatabiliriz. Çocuğunuz da size sadece “daha” dediği zaman bunun “bundan biraz daha fazla alabilir miyim?” anlamına geldiğini biliriz.

İki yaşına gelmeden dil bilgisi kurallarını kullanarak üç veya dört kelimeyi yan yana getirdikleri anlamlı cümleler kurabilirler.

Üç ve beş yaşları arası bir yerde kelime hazneleri yüksek ihtimalle 1000′ den fazla kelime içerir ve hiçbir yardım almadan başkalarıyla bir diyalog oluşturabilecek düzeye gelirler. Fakat bu diyaloğun konusu yine aynı şekilde şimdi ve burası konseptine sahip olur.