Bebek gelişimi bebek gelişiminde çevre bebek gelişiminde genler bebek gelişiminde çevrenin etkisi bebek gelişiminde genlerin etkisi


Günümüzde “gen mi, çevre mi?” diye soran kalmadı. Artık biliyoruz  ki özellikle genlerimiz tarafından belirlenen biyolojik yapımız ve  anne karnına düştüğümüz günden beri yaşadığımız hemen her türlü  deneyim beynimizi, bedenimizi ve dolayısıyla da ruhumuzu şekillendiriyor  ve yaşam boyunca da şekillendirmeye devam ediyor.

Genlerin  ve çevrenin bu etkisi biyolojik, psikolojik, sosyal gelişim sürecimizde,  ruhsal yapımızın oluşumunda ve işlevlerinde hemen her aşamada  farklı görevler ve roller üstleniyor. Özellikle genlerimiz programlanmış  bir dizi protein üretimi yoluyla, beynin anatomik yapılarını, işlevsel  farklılaşmayı ve göç sürecini yöneterek temel yapıları (hardware)  oluşturuyor.

Öte yandan deneyimlerimiz de bu temel yapı ile etkileşim  ve zorunlu bir uyum çerçevesinde temel çalışma modellerinin (software)  gelişimini belirliyor ve ince ayarlar yaparak anatomik oluşumların,  özellikle sinir hücreleri arasındaki bağlantıların kişiye özgü hale gelmesini  sağlıyor. Günümüzde genleri değiştirme, düzeltme ya da iptal etme teknolojisi  henüz insanlarda yeterli düzeye ulaşmadığı, özellikle psikiyatrik belirti ve  bozukluklarla ilişkili genlerin yeterli bir kesinlikle tespit edilememiş olduğu  ve aynı zamanda da psikiyatrik oluşumlarda genetik mekanizmaların  oldukça karmaşık ve çok-genli etkileşimlerde gerçekleştiği düşünüldüğünde  önlem ve tedavi sürecinde çevresel etkiler ön plana çıkıyor. Öte yandan, birtakım psikiyatrik bozukluklarla güçlü bir ilişkisi olduğu saptanan  genlerin, örneğin doğum öncesi tarama süreçlerinde araştırılmasının  ve riskli görülen genleri taşıyan bebeklerin doğmasının engellenmesinin  birtakım etik kaygıları doğuracağını da unutmamak gerekir.