bebek anne



Erken yaşlardan itibaren çocuklar fedakar davranışlarda bulunabilirler. Mesela çok küçük yaştaki çocukların bile kendilerinden böyle bir şey beklenmemesine rağmen başkalarına yardım etmeye veya onları rahatlatmaya çalıştıklarını görmüşsünüzdür. Peki, bu yardımcı çocuklar sonunda bir ödül alacaklarını düşündüklerinden ötürü mü böyle davranıyor yoksa başkalarının ne düşündüğünü bilmeden bunu gerçek bir fedakarlık duygusuyla mı yapıyorlar? Ve diğer çocuklar fedakar davranmazken bazı çocukları böyle bencil olmadan hareket etmeye iten şey nedir? Çocukların fedakarlık duygusunu ölçmek adına bir deney yapılmış. Bu deneye göre bir öğretmen oyun bahçesine üzerinde “Fakir çocuklara yardım edin, misketlerinizi bize verin!” yazılı bir tabela asmış. Yaşları altı ile on arasında değişen çocuklara oyun oynayarak misket kazanma şansı verilmiş.

Önce bir yetişkin oyunu oynamış ve misketlerinin yarısını bağış kutusuna atmış. Bu şekilde çocukları da kendisi gibi bağış yapmaları için heveslendirmek istemiş. Başka bir grubu yöneten yetişkinse misketleri kazandıktan sonra onları bağış kutusuna atmamış. Daha sonra çocuklar yalnız bırakılmış. Oyunu oynadıktan sonra misketlerini bağışlayan yetişkini izleyen çocukların kendi misketlerini de bağışlamak için sıraya girdikleri görülmüş. Fakat bağışlama eylemini direkt olarak görmeyen diğerleri aynı tepkiyi vermemiş. Buna göre fedakarlık konusunda sadece öğüt vermek (tabela) yeterli olmamaktadır, tabelaya rağmen öğretmen elindeki bilyeleri bağışlamasaydı çocuklardan da böyle bir davranışta bulunmaları beklenemezdi. Bu deney bize çocukların fedakar olmaktan çok fedakar davranmayı öğrendiklerini gösteriyor. Yani çocuklar sadece kendilerinden fedakarlık yapmaları istendiği için fedakar olamaz, bu davranışı yetişkinleri taklit ederek öğrenirler. Bu deneye tabi tutulan çocuklar elbette belli bir yaşa gelmiş çocuklardır.