bebeklerde göbek kordonu



İnsan kanı içinde temel olarak “plazma” adı verilen sıvı içerisinde üç ana tip hücre vardır. Bunlar; kırmızı kan hücreleri (eritrositler), beyaz kan hücreleri (lökositler) ve pıhtılaşma elemanlarıdır (trombositler, plateletler). Esas olarak; eritrositler hücreler arasında oksijen ve karbondioksit taşımasında, lökositler organizmanın bağışıklık sisteminin çalışmasında, trombositler (plateletler) ise diğer pıhtılaşma faktörleri ile birlikte kanın pıhtılaşmasında görev alırlar. Bu üç hücre grubunun hepsi de kemik iliğinde bulunan ve kök hücre adı verilen bir tür hücrenin değişerek farklılaşması sonucu ortaya çıkar. Yani, kemik iliğindeki kök hücreler her türlü kan hücresini oluşturabilme kabiliyetindedirler ve bu üretim aralıksız devam eder.

Çocukluk çağı lösemileri (kan kanseri) ile bazı kan ve bağışıklık sistemi hastalıklarının varlığında kemik iliği görevini sağlıklı olarak yerine getiremez. Öte yandan bu hastalıkların tedavisinde başvurulan kemoterapi ya da radyoterapi gibi uygulamalar kemik iliğindeki kök hücrelere zarar verir.

Hastalığın ve tedavinin türüne göre bazı hastalarda kemik iliği nakli kaçınılmaz olur. Bu durumda hastanın kemik iliği ile uyumlu olan sağlıklı bir vericiden alınan sağlıklı kemik iliği ve kök hücreleri hasta kişiye verilerek sağlıklı kan hücrelerinin yeniden üretilmesi amaçlanır. Böyle bir durumda hastanın kendi akrabaları hatta kardeşleri arasında dahi uygun bir verici bulma olasılığı %26’ler civarındadır.

Plasenta bebek ile anne arasındaki besin ve oksijen alış verişini sağlayan göbek kordonu, doğumdan sonra bebeğin kordonu ile plasentası arasında kalan kordon kanını içerir. Bu kan, kan üretiminde görev alan kök hücreleri içerir. Kök hücre nakli için kullanılan diğer kaynaklar ise kemik iliği ve kollarımızdaki kan periferik kandır. Kök hücrelerin en önemli özelliğiyse, uygun ortamda herhangi bir doku veya organa dönüşebilmesidir.